İlk seans nedir?
İlk seans, terapistin sizi ve sizi terapiye getiren konuyu, sizin de terapisti ve çalışma biçimini tanıdığınız karşılıklı bir değerlendirme görüşmesidir. Bu görüşmenin amacı hemen bir çözüm bulmak değil; neyin üzerinde ve nasıl çalışılabileceğine dair ortak bir resim oluşturmaktır. Görüşmenin sonunda devam edip etmeme kararı sizindir.
Randevudan önce nasıl hazırlanabilirsiniz?
Hazırlık zorunlu değildir, ama birkaç not görüşmeyi daha verimli kılar. NIMH de ruh sağlığıyla ilgili bir görüşmeye giderken soruları ve kullanılan ilaçları önceden not etmeyi önerir.
- Başvuru nedeniniz: Sizi şu anda harekete geçiren ne? Bunu bir iki cümleyle yazın.
- Zaman çizelgesi: Sıkıntı ne zaman başladı, nelerle artıyor ya da azalıyor?
- Daha önce denedikleriniz: Terapi aldınız mı, neler işe yaradı, neler yaramadı?
- İlaç ve sağlık bilgileriniz: Kullandığınız ilaçlar, takviyeler ve önemli sağlık sorunlarınız
- Aile öyküsü: Biliyorsanız, yakın akrabalarınızda tanı almış ruhsal hastalıklar
- Sorularınız: Terapiste sormak istedikleriniz; örnek sorular için terapist seçimi sayfasına bakabilirsiniz.
Online görüşecekseniz bağlantıyı ve görüşeceğiniz odayı önceden ayarlayın; ayrıntıları online terapi sayfasında bulabilirsiniz.
Randevu alırken neler sorulur?
Randevu aşamasında genellikle yalnızca temel bilgiler istenir: adınız, size nasıl ulaşılacağı, kısaca başvuru nedeniniz, görüşmenin kimin için olduğu (siz, çocuğunuz ya da partnerinizle birlikte siz) ve yüz yüze mi online mı görüşmek istediğiniz. Telefonda ayrıntılı anlatmanız gerekmez; asıl konuşma görüşmede yapılır.
İlk görüşmede neler konuşulur?
Terapistten terapiste değişse de ilk görüşmede çoğunlukla şu başlıklara değinilir:
- Şu anki sıkıntı: Ne yaşadığınız ve bunun günlük yaşamınızı nasıl etkilediği
- Bugünkü yaşamınız: İş ya da okul, ilişkiler, uyku, destek aldığınız kişiler
- Yaşam öykünüz: Aileniz, çocukluğunuz ve önemli yaşam olayları; yalnızca paylaşmaya hazır olduğunuz kadarı
- Sağlık durumunuz: Bedensel hastalıklar, ilaçlar, alkol ve madde kullanımı
- Beklentileriniz: Terapiden ne umduğunuz, hayatınızda neyin değişmesini istediğiniz
- Güvenlik soruları: Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceleri
- Çalışma koşulları: Gizlilik ve sınırları, görüşme düzeni, iptal ve ücret kuralları
Kendime zarar verme düşüncesi neden soruluyor?
Bu, herkese sorulan rutin bir değerlendirme sorusudur ve sizin hakkınızda bir yargı içermez. NIMH'nin de vurguladığı gibi, birine intihar düşüncesi olup olmadığını sormak bu düşünceleri artırmaz. Dürüst cevap vermeniz, terapistin sizinle birlikte güvenli bir plan yapmasına yardım eder. Konuşulanların nasıl korunduğunu ve gizliliğin hangi durumlarda sınırlandığını terapide gizlilik sayfasında anlattık.
Çift, aile ve çocuk görüşmelerinde ilk seans nasıl olur?
- Çift terapisi: İlk görüşme genellikle iki partnerle birlikte yapılır; bazı terapistler süreç içinde her biriyle ayrı ayrı da görüşür.
- Çocuk terapisi: İlk görüşme çoğu zaman çocuk olmadan, ebeveynlerle yapılır. Çocuğun gelişim öyküsü, aile düzeni ve kaygılarınız konuşulur; çocuğa terapiyi nasıl anlatacağınız da birlikte planlanır. Ayrıntılar: Holistik Psikoterapi'de çocuk terapisi.
- Ergen terapisi: Görüşme ergen ve aileyle birlikte ya da ayrı ayrı yapılabilir. Gencin kendi sözünü söyleyebileceği bir zaman ayrılması önemlidir.
Hangi kaygıları yaşamanız normaldir?
İlk görüşmeden önce kararsızlık ve gerginlik yaşamak olağandır. Sık duyulan kaygılar ve gerçekte olanlar:
- “Ne anlatacağımı bilemem.” Konuşmayı yönlendirmek terapistin işidir; sorularla ilerlenir.
- “Ağlarsam utanırım.” Terapi odasında ağlamak olağandır; peçete bu odaların sıradan bir parçasıdır.
- “Sorunum yeterince ciddi değil.” Terapi yalnızca ağır sorunlar için değildir; yaşadığınız şey sizi zorluyorsa konuşmaya değer.
- “Yargılanırım.” Terapistin görevi sizi yargılamak değil, anlamaktır.
- “Tanıdık biriyle karşılaşırım.” Küçük bir toplulukta yaşıyorsanız bu kaygı anlaşılırdır. Randevu saatini ve görüşme biçimini bu kaygıyı göz önüne alarak planlamak mümkündür.
- “Bir kez başlarsam bırakamam.” Terapiye ara vermek ya da terapiyi bitirmek her zaman sizin elinizdedir; bu kararları terapistinizle konuşarak vermeniz yeterlidir.
Online ilk görüşmede farklı olan ne?
Konuşulan başlıklar yüz yüze görüşmedekilerle aynıdır. Bunlara ek olarak görüşmenin başında nerede bulunduğunuz teyit edilir, bağlantı koparsa nasıl devam edileceği kararlaştırılır ve acil bir durumda size nasıl ulaşılabileceği konuşulur. Bu küçük ayrıntılar, ekran üzerinden de güvenli bir çerçeve kurmanın parçasıdır.
İlk seanstan sonra nasıl karar verirsiniz?
Görüşme bittiğinde kendinize şu soruları sorabilirsiniz:
- Dinlendiğimi ve ciddiye alındığımı hissettim mi?
- Terapist nasıl çalışacağımızı anlaşılır biçimde açıkladı mı?
- Sorularıma açık yanıtlar aldım mı?
- Rahatsız edici ya da sınırları aşan bir şey oldu mu?
Kararı hemen vermek zorunda değilsiniz. İlk görüşmenin ardından yorgunluk ya da duygusal bir hareketlilik hissetmek de olağandır; bu, terapinin size uymadığı anlamına gelmez. Görüşmelerin ne sıklıkla yapılacağı ve sürecin ne kadar süreceği kişinin ihtiyacına göre değişir; bunlar ilk görüşmede terapistle birlikte konuşulur ve süreç içinde yeniden değerlendirilir.